شما می توانید با ارسال ایمیل خود ، بصورت رایگان مشترک شده و از بروزسانی مطلع شوید.

ایمیل خود را وارد کنید:

بربط

برای تأییدپذیری کامل این مقاله به منابع بیشتری نیاز است. لطفاً با توجه به شیوهٔ ویکی‌پدیا برای ارجاع به منابع با ارایهٔ منابع معتبر این مقاله را بهبود بخشید. مطالب بی‌منبع را می‌توان به چالش کشید و حذف کرد.

عود (بربت)

جعبه اطلاعات سازرده‌بندی

  • سازهای زهی
    • سازهای زهی زخمه‌ای

هورن‌بوستل-زاکس
۳۲۱٫۳۲۱–۶
(با زخمه نواخته می‌شود)سازهای مرتبط

  • بالالایکا
  • باغلاما
  • بوزوکی
  • دوتار
  • لوت
  • ماندولین
  • عود
  • رباب
  • سه‌تار
  • سی‌تار
  • تنبور

بربت (همچنین بربط) یا عود (همچنین رود)،‌سازی ایرانی[۱] از رده‌سازهای زهی زخمه‌ای است که در خاورمیانه و کشورهای عربی شمال آفریقا رواج دارد.

پیشینه[ویرایش]

خاستگاه بربت با استناد به اکتشافات باستان‌شناسی به پنج هزار سال پیش، تمدن سومر و شهر اور بر می گردد. در نگاره‌های مصری به جای مانده از دوهزار سال پیش که نوازندگان را به تصویر کشیده‌اند این ساز دیده می‌شود. پس از آن بربط به دیگر نقاط خاور میانه از جمله ایران و عربستان دوره پیش از اسلام هم راه پیدا می‌کند. از بربت نوازان بنام ایرانی می‌توان باربد، بامشاد، نکیسا و رامتین را نام برد. پس از اسلام و در پی خلافت اسلامی این ساز تکامل می یابد و گسترهٔ این ساز در سراسر جهان اسلام از چین تا اندلس گسترش میابد. در زمان حکومت عبدالرحمان دوم بر اندلس و دعوت او از یک نوازنده بنام به نام کمال‌الدین زریاب این ساز به اسپانیا وارد می‌شود. زریاب بربط را در این سرزمین گسترش و تکامل می‌دهد و از آمیختن این ساز با تار برای اولین ساز گیتار را می‌سازد. که هم اکنون سالانه در اسپانیا بزرگداشتی به نام زریاب برگزار می‌شود. پاکو دلوسیا از مشهورترین نوازندگان گیتار در جهان برای گرامیداشت یاد او قطعه‌ای به نام زریاب ساخته‌است.[۲]

نام[ویرایش]

خوارزمی در مفاتیح العلوم نام این ساز را «بربط» آورده و گفته که در اصل «برِبت» است به معنی سینهٔ بت (مرغابی)، چرا که ظاهر آن شبیه به سینه و گردن مرغابی است.[۳]

عود[ویرایش]

چون سطح ساز بربت از چوب پوشیده شده ست، در زبان عربی آن را عود نامیده‌اند (العود در زبان عربی به معنای چوب است). به باور برخی پژوهشگران موسیقی مانند اکارد نوبوئر (Eckhard Neubauer) این واژه در اصل عربی شدهٔ واژهٔ «رود» فارسی می‌باشد که هم نام دیگر بربت است و هم به معنای سیم در سازهای زهی می‌باشد.

بربت امروزه نقش بسیار کمتری در موسیقی ایرانی دارد. عود عربی بر خلاف بربت ایرانی از اصلی‌ترین سازهای موسیقی عربی است. این ساز پس از اینکه به اروپا برده شد، نام لوت بر آن نهادند. واژه لوت از نگارش کلمهٔ العود به وجود آمده و به تدریج به لوت تبدیل شده‌است. ابن خلدون در قرن ۸ هجری قمری آن را به ترکه‌های چوبینی که انعطاف‌پذیر است معنی نموده.

دربارهٔ نام بربت چند دیدگاه وجود دارد برخی معتقدند واژهٔ بربت/بربط از دو واژهٔ “بر” به معنی سینه و “بت (بط)” به معنی مرغابی ساخته شده زیرا شکل آن مانند سینهٔ مرغابی و گردن آن است این نظر به دلیل اینکه این ساز ریشه ایرانی دارد و خود اعراب نیز آن را عود می‌نامند نمی‌تواند درست باشد دیدگاه دیگر که به واقعیت نزدیک تر است این واژه را برگرفته از نام “باربد” نوازندهٔ عود در دربار خسرو پرویز می‌داند به نظر نام و آوازه این نوازنده چیره‌دست بر روی‌سازی که پیشتر رود نام داشت ماندگار شده باشد..

بربت در اندازه‌های گوناگون ساخته می‌شود که اندازه متداول و معمول همان عودهای ساخت ایران است. نمونه‌های ساخت کشورهای عربی دارای کاسه‌ای بزرگ و عودهای ترکیه کوچک و عودهای ایرانی متوسط است.

ساختار بربت[ویرایش]

شکم این ساز بسیار بزرگ و گلابی شکل و دسته آن بسیار کوتاه است. به گونه‌ای که بخش اعظم طول سیم‌ها در امتداد شکم قرار گرفته‌است. سطح رویی شکم از جنس چوب است که بر آن پنجره‌هایی مشبک ایجاد شده‌است. بربت فاقد «دستان» است و پرش از خرک ساز کوتاه و تا اندازه‌ای کشیده‌است.
بربت دارای ده سیم یا ۵ سیم جفتی است البته در برخی مواقع استادان قالب شکنی کرده و دو یا یک سیم در قسمت پایین قبل از سیم دو به ساز اضافه می‌کنند که این سیم‌ها فا زیر کوک می‌شود.
سیم‌های جفت با هم هم‌آوا (کوک) می‌شوند و هر یک از سیم‌های دهگانه، یک گوشی مخصوص به خود دارد؛ گوشی‌ها در دو طرف جعبه گوشی (سر ساز) قرار گرفته‌اند.

بربت بم‌ترین ساز میان سازهای زهی ایرانی است؛ نت نویسی آن با کلید سل است (در واقع نت نویسی آن با توجه به وسعت و بمی صدای ساز بر اساس کلید فا می‌باشد که برای سهولت نت خوانی و نوازندگی یک اکتاو بالاتر نوشته می‌شود) که جمعاً دو اکتاو است. «اکتاو» بم‌تر از نت نوشته شده حاصل می‌شود. سیم بم (سُل پائین) معمولاً نقش «واخوان» دارد و گاه این سیم جفت نیست.
صدای بربت به گونه‌ای است که صدای اکتاو چهارم پیانو از راست به چپ برابری دارد و در اصل باید بربت را با کلید «فا» نواخت یعنی صدای اصلی بربت یک اکتاو پایین‌تر از آن است که امروز متداول شده‌است.

مضراب بربت از پر مرغ (یا پر طاووس و شاه‌پر عقاب و حتی پر لاشخور تهیه شده‌است و گاه نیز نوازنده با مضراب دیگری ساز را می‌نوازد. نوازنده‌های امروزی از مضراب‌های پلاستیکی استفاده می‌کنند.

صدای بربت بم، نرم و در عین حال گرم و جذاب و نسبتاً قوی است. این ساز نقش تک‌نواز و هم‌نواز هر دو را به خوبی می‌تواند ایفا کند.

احیاء عود (عود معاصر)[ویرایش]

با تشکیل هنرستان عالی موسیقی در پنجاه سال پیش، استادانی چون اکبر محسنی، یوسف کاموسی و منصور نریمان که بیشترشان سه‌تار می‌نواختند، تلاش کردند با تهیهٔ عود و همنوایی آهنگ‌های پخش شده از رادیوهای عربی، شیوه درست نواختن عود را یاد بگیرند و به این ترتیب عود در عصر معاصر دوباره احیا شد.

عود نوازهای معروف جهان[ویرایش]

از جمله نوازندگان معروف این ساز منیر بشیر بود. در کنار او می‌توان به نام‌هایی چون ریاض سنباطی، فرید الاطرش، نصیر شمه و انور براهم اشاره کرد.

عود نوازان نامدار ایران[ویرایش]

در ایران نیز برای احیای ساز عود تلاش‌های پرثمری صورت گرفت. از جملهٔ عود نوازان معروف می‌توان به منصور نریمان، حسن منوچهری، محمود رحمانی پور، اکبر محسنی و عبدالوهاب شهیدی اشاره کرد.
در چند دهه گذشته‌استادان دیگری نیز به این جمع پیوسته‌اند و بیشترشان در نواختن این ساز نوآوری‌هایی نیز داشته‌اند، از این افراد می‌توان حسین بهروزی‌نیا، محمد فیروزی، ارسلان کامکار و سالار ایوبی را نام برد.

عودسازان ایران[ویرایش]

عودسازانی مانند محمد رفیع اشعری، شجاع الدین اشعری قشمی، برادران محمدی، محمد اژدری، عرفاتی، عابدینی، مازیار ملکشاهی و نریمان آبنوسی در ساخت عود تبحر دارند و باعث رواج بیشتر این ساز ایرانی شده‌اند.

هم چنین ابراهیم قنبری مهر با ایجاد تغییراتی در ساختار عود عربی از جمله کوچک‌تر کردن کاسه و بلندتر کردن دسته به قالب جدیدی دست یافته.[نیازمند منبع] این تغییرات مورد استقبال نوازندگانی چون حسین بهروزی‌نیا قرار گرفته‌است.[۴]

در ادبیات[ویرایش]

  • فردوسی:
  • حافظ:
  • خیام:
  • مولانا:

پانویس[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ بربط موجود است.

  • مجله بین‌المللی موسیقی ایرانیان

سازهای زهیسازهای بادیسازهای کوبه‌ای

کوبه‌ایبادیزهیهمچنین ببینید


Article source: https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%B7

               
N1443342473 بربط N1358061049 بربط N1349364521 بربط N1352615862 بربط
     
آموزش جامع تصویری سنتور-اورجینال--550 مجموعه موسیقی آرامش بخش/اورجینال آموزش آواز و تصنیف خوانی/اورجینال مجموعه موسیقی آرامش بخش/اورجینال
     

توسط استاد علیرضا عبداللهی

مجموعه بی نظیر موسیقی های آرامش بخش

آموزش آواز و تصنیف خوانی تصویری

مجموعه بی نظیر موسیقی های آرامش بخش
 

     
15,500 تومان buy بربط 12,000 تومان buy بربط 15,600 تومان buy بربط 5,500 تومان buy بربط
     
     
               
N1313994219 بربط N1359616648 بربط N1359616764 بربط N1411729712 بربط
     
فیلم های تکنیکهای ویلن کلاسیک violin tecniqe 50 سال موسیقی ایران /اورجینال 50 سال موسیقی ایران /اورجینال بسته آموزش دف مشق عشق=دو نرم افزار+یک کتاب+هدیه آموزش مجازی دف
     

توسط اساتید برجسته ویولن کلاسیک
شماره مجوز: 155/6545

مجموعه ای از بهترین و ماندگارترین آهنگهای ایران

مجموعه ای از بهترین و ماندگارترین آهنگهای ایران

دو نرم افزار+کتاب آموزش دف مشق عشق

     
22,000 تومان buy بربط 6,900 تومان buy بربط 5,000 تومان buy بربط 35,000 تومان buy بربط
     
     
               
N1333052538 بربط N1333020646 بربط N1324743933 بربط N1338407569 بربط
     
مجموعه موسیقی کلاسیک آرامش خیال (مجموعه موزیک بی کلام) 50 سال موسیقی سنتی موسقی مخصوص یوگا و مدیتیشن
     

بیش از 100 ساعت موسیقی کلاسیک از نوابغ دنیای موسیقی
2DVD
اورجینال

مجموعه موزیک بی کلام آرامش خیال
موسیقی درمانی
گلچینی از بهترینهای جهان
اورجینال
 

فول آرشیو 50 سال موسیقی قدیمی و اصیل ایران با بالاترین کیفیت موجود 
اورجینال

شماره مجوز 155/731482
اورچینال

     
14,500 تومان buy بربط 14,800 تومان buy بربط 14,500 تومان buy بربط 18,000 تومان buy بربط
     
     
               
N1402842581 بربط N1420625357 بربط N1491529432 بربط N1318183703 بربط
     
کاملترین پکیج آموزش ارگ-اورجینال 265 یادگه موسیقی ایران-اورجینال آهنگ های زیبا تر از بهار برای کودکان-ارجینال-203 پکیج طلایی موسیقی سنتی ایران
     

آشنایی با تمام نکات ریتم سازی .بصورت گام به گام از مبتدی تا حرفه ای

-حاوی 2 CDاورجینال-MP3- عبدالعلی وزیری-عبدالوهاب شهیدی-عمادرام-

کیفیت عالی

بیش از 20 GB موسیقی سنتی ایرانی
بالاترین کیفیت نسبت به سایر محصولات
اوریجینال

     
7,000 تومان buy بربط 7,900 تومان buy بربط 10,000 تومان buy بربط 23,000 تومان buy بربط
     
     
               
N1318754401 بربط N1319984771 بربط N1429427240 بربط N1349247504 بربط
     
تنبک نوازی بهمن رجبی منتخب آثار سید جواد ذبیحی پکیج آموزش آهنگ سازی و خوانندگی-اورجینال 472 آموزش سه تار/اورجینال
     

سخنرانی وتنبک نوازی بهمن رجبی 
استاد بی بدیل
دونوازی رضا خراشادی زاده
اورجینال

منتخب آثار سید جواد ذبیحی
کیفیت اورجینال

این مجموعه آموزشی به همراه کلیه نرم افزار های آهنگ سازی و خوانندگی می باشد

آشنایی و آموزش کامل تمامی نکات سه تار

     
12,900 تومان buy بربط 13,000 تومان buy بربط 20,000 تومان buy بربط 15,600 تومان buy بربط
     
     
               
N1419177417 بربط N1419177545 بربط N1419177722 بربط N1419177816 بربط
     
خورشید طلایی (گیتار کلاسیک-فلامنگو-گیتار پاپ) -ساعتها موزیک بی کلام موسیقی درمانی با نغمه های آرام بخش بی کلام-اورجینال موزیک فیلم 2( متن فیلم های مشهور)-اورجینال موسیقی بی کلام (آثار برگزیده موسیقی ایرانی)
     

بیش از 100 شاثر از نوزندگان چیره دست درهرکدام از قسمتها گیتار کلاسیک-فلامنگو

-انتخاب ملودی ها توسط کارشناسان و روانشناسان

-حاوی 5 CD - موزیک فیلم های EVITA- DOORS- BLOW- CLUELESS

به صورت MP3- شامل آثار برگزیده موسیقی ایرانی-قابل پخش در تمامی دستگاه ها

     
9,300 تومان buy بربط 6,500 تومان buy بربط 6,300 تومان buy بربط 9,400 تومان buy بربط
     
     
               
N1419177090 بربط N1419176318 بربط N1419176565 بربط N1318277040 بربط
     
آموزش موسیقی و ساز بلز برای کودکان-اورجینال نرم افزار ساز شناسی ملل-اورجینال موسیقی ملل (موسیقی کشورهای گوناگون جهان) MP3-اورجینال فیلم آموزشی The Art Of Violin
     

موزش تئوری موسیقی-همراه با تمرین و اجرا-آشنایی با مضراب

نرم افزار ساز شناسی ملل-آشنایی با بیش از 200 نوع ساز مختلف با جزئیات و..

موسیقی ملل-موسیقی کشورهای گوناگون جهان-قابل اجرا بر روی دستگاههای مجهز به MP3

اورجینال
شماره مجوز 155/6545

     
6,900 تومان buy بربط 8,300 تومان buy بربط 9,300 تومان buy بربط 14,000 تومان buy بربط
     
     
               
N1352319177 بربط N1359062220 بربط    
     
فیلم آموزشی شش درس ویولن منوهین yehudi menuhin اورجینال آموزش موسیقی به کودکان و نوجوانان توسط لئونارد برنستاین با همراهی ارکستر فیلارمونیک نیویورک    
     

اورجینال
شماره مجوز:155/394028

اورجینال
شماره مجوز:14/25365412

   
     
18,000 تومان buy بربط 90,000 تومان buy بربط        

دیدگاه خود را به ما بگویید.

*

code